Τον Ιανουάριο η εφαρμογή της διασυνοριακής περίθαλψης

08/01/2014

Στα μέσα Ιανουαρίου έχει μετατεθεί η εφαρμογή  της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη, η οποία αναμένεται να αναβαθμίσει κατά διάφορους τρόπους τον τομέα της υγείας στην Κύπρο αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η κοινοτική οδηγία θα έπρεπε να τεθεί σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη στις μέχρι τις 25 Οκτωβρίου του 2013, ωστόσο η Κύπρος ζήτησε και εξασφάλισε παράταση, λόγω καθυστέρησης στη Βουλή όσον αφορά στη συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου.

Για τις πρόνοιες και τα οφέλη της διασυνοριακής περίθαλψης, μίλησε στο περιοδικό Ιατρικά Νέα ο δρ Χριστόδουλος Καϊσής, πρώτος ιατρικός λειτουργός του Υπουργείου Υγείας.

Τι προνοεί η διασυνοριακή περίθαλψη;

Στο πλαίσιο εφαρμογής της οδηγίας  ο κάθε Ευρωπαίος ασθενής μπορεί να  ζητήσει ιατρική περίθαλψη σε άλλο κράτος-μέλος εκτός από το δικό του. Προκειμένου να μεταβεί στη χώρα επιλογής του, ο ασθενής πρέπει να υποβάλει πρώτα σχετική αίτηση και να εξασφαλίσει προέγκριση. Αφού εξασφαλιστεί η προέγκριση και ο ασθενής λάβει την ιατρική περίθαλψη που ζήτησε στη χώρα θεραπείας, θα πληρώσει το ανάλογο ποσό και επιστρέφοντας στη χώρα του θα αποζημιωθεί για τα έξοδά του, έως το ποσό που θα στοίχιζε η ίδια ή παρόμοια περίθαλψη στο εθνικό του σύστημα υγείας.

Επομένως, το κάθε κράτος-μέλος είναι ταυτόχρονα χώρα ασφάλισης για τους δικούς του πολίτες και χώρα θεραπείας για τους πολίτες άλλων κρατών-μελών που το επισκέπτονται.

Γιατί εφαρμόστηκε;

Έναυσμα για την έκδοση της οδηγίας, έδωσαν, σύμφωνα με τον δρ Καϊσή, και οι διάφορες αγωγές που είχαν γίνει στο παρελθόν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο από πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι ζήτησαν θεραπεία από άλλο κράτος-μέλος εκτός από το δικό τους. Οι αποφάσεις αυτές επιβεβαίωσαν το δικαίωμα των ασθενών να μεταβαίνουν για θεραπεία στο εξωτερικό και να λαμβάνουν πίσω τα ιατρικά τους έξοδα υπό συγκεκριμένους όρους, ωστόσο, οι ισχύοντες κανόνες δεν ήταν αρκετά σαφείς. Έτσι, αποφασίστηκε η να θεσμοθετηθεί η κινητικότητα των ασθενών μεταξύ των κρατών-μελών και οι κανονισμοί που θα την διέπουν, ούτως ώστε η διασυνοριακή περίθαλψη να μην αποτελεί πια θέμα δικαστηρίων και νομολογίας. Οι πρώτες διαβουλεύσεις ξεκίνησαν το 2008 και κατέληξαν σε ένα προσχέδιο, που ψηφίστηκε το 2009 και αργότερα μετατράπηκε σε οδηγία. Όλες οι χώρες της ΕΕ όφειλαν να θεσπίσουν εθνική νομοθεσία για την εφαρμογή της οδηγίας μέχρι τις 25 Οκτωβρίου 2013.

Πέρα από τις δικαστικές αποφάσεις, τη διασυνοριακή περίθαλψη επέβαλε το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, ασθενείς που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές της Ευρώπης πολλές φορές βρίσκονται πιο κοντά  σε νοσοκομείο ή γιατρό στη γειτονική τους χώρα παρά στα πλησιέστερα τις δικής τους χώρας. Κάποιες φορές μάλιστα, τα κόστη θεραπείας στη γειτονική χώρα ίσως να είναι χαμηλότερα, επομένως η οικονομική επιβάρυνση θα είναι μικρότερη για το κράτος ασφάλισης.

Από πού μπορεί ο πολίτης να λάβει πληροφορίες;

Σε κάθε χώρα-μέλος θα ορίζονται, όπως μας πληροφόρησε ο δρ Καϊσής, τα λεγόμενα Εθνικά Σημεία Επαφής, τα οποία θα λειτουργούν ως κέντρα παροχής πληροφοριών. Τα Εθνικά Σημεία Επαφής θα ανταλλάζουν πληροφορίες μεταξύ τους και οι πολίτες θα μπορούν να  πάρουν από αυτά έγκυρη ενημέρωση σχετικά με τα ιατρικά κέντρα, τους επαγγελματίες υγείας, ακόμη και τις τιμές διαφόρων υπηρεσιών υγείας εντός της ΕΕ, έτσι ώστε να μπορούν να λάβουν συνειδητές αποφάσεις. Η πληροφόρηση που μπορεί να λάβει ένας ασθενής καλύπτει ακόμη το είδος της ασφάλισης που θα έχει σε περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά στη χώρα θεραπείας και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υποβάλει σχετική καταγγελία.

Πώς ωφελούνται τα κράτη-μέλη;

Με τη νέα αυτή οδηγία, εκτός από τη δυνατότητα των ασθενών να λαμβάνουν υγειονομική περίθαλψη σε όλη την ΕΕ, προωθείται επίσης η συνεργασία των κρατών-μελών στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, μέσω διαφόρων τρόπων, όπως είναι η τηλεϊατρική και τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς. Σε περίπτωση τηλεϊατρικής, η υγειονομική περίθαλψη θεωρείται ότι παρέχεται στο κράτος στο οποίο έχει την έδρα του ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης.  Όσον αφορά τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς, πρόκειται για δίκτυα που βοηθούν τους επαγγελματίες του κλάδου της υγείας και τα ειδικά κέντρα διάφορων χωρών να ανταλλάσσουν γνώσεις μεταξύ τους, με στόχο τη δημιουργία κέντρων αριστείας, ειδικά για σπάνια νοσήματα.

Είναι ξεκάθαρο ότι η συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών γίνεται με πλήρη σεβασμό των εθνικών συστημάτων υγείας και των αρμοδιοτήτων του κάθε κράτους σε θέματα οργάνωσης και παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Η περίθαλψη παρέχεται σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές ποιότητας και ασφάλειας που ισχύουν στο κράτος-μέλος θεραπείας, στο πλαίσιο βέβαια της γενικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα πρότυπα ασφάλειας.

Ποιες περιπτώσεις χρειάζονται προέγκριση;

Όπως ανέφερε στα Ιατρικά Νέα ο δρ Καϊσής, σύμφωνα με την οδηγία, τα περιστατικά για τα οποία πρέπει να εξασφαλιστεί προέγκριση είναι περιστατικά που:

  • χρειάζονται μία τουλάχιστον ημέρα νοσηλείας ή
  • πολύ εξειδικευμένες ή δαπανηρές εξετάσεις ή ιατρικό εξοπλισμό,
  • αφορούν θεραπείες που δεν προσφέρονται στην Κύπρο ή
  • αφορούν ασθενείς  που βρίσκονται σε μεγάλες λίστες αναμονής (νοουμένου βέβαια ότι οι αντίστοιχες λίστες αναμονής είναι μικρότερες στα άλλα κράτη-μέλη) ή
  • ενδέχεται να δημιουργούν κίνδυνο για τον γενικό πληθυσμό με τη μετάβασή τους σε άλλο κράτος-μέλος.

Ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνεται η προέγκριση, καθορίζεται μέσω της νομοθεσίας του κάθε κράτους-μέλους. Ακόμη, το εκάστοτε κράτος-μέλος διατηρεί τη δυνατότητα να μην παραχωρήσει προέγκριση σε ασθενείς που αιτούνται θεραπείας σε συγκεκριμένο πάροχο υγείας για τον οποίο υπάρχουν εύλογες ανησυχίες που αφορούν την ποιότητα ή την ασφάλεια των υπηρεσιών του. Απαγόρευση μπορεί επίσης να τεθεί, εάν δημιουργείται κίνδυνος σπατάλης ανθρώπινων πόρων. Εάν, για παράδειγμα, η αντιμετώπιση ενός περιστατικού μπορεί να γίνει εντός της χώρας και είναι χρήσιμη για την αύξηση της εμπειρίας του ιατρικού δυναμικού της, το συγκεκριμένο κράτος-μέλος δύναται να μην παραχωρήσει προέγκριση.

Από την οδηγία εξαιρούνται περιστατικά που χρήζουν μακροχρόνιας ή καθημερινής περίθαλψης, μοσχεύματα και δημόσια προγράμματα εμβολιασμού.

Ουσιαστικά, πρόκειται για μια οδηγία με πρόνοιες αρκετά παρόμοιες με αυτές του συστήματος επιδοτούμενων αρρώστων που ισχύει μέχρι σήμερα, με τη διαφορά ότι ο ασθενής μπορεί να επιλέξει μόνος του τον τόπο και το ιατρικό κέντρο ή επαγγελματία υγείας στον οποίο θα μεταβεί.

Ποιες είναι οι ευθύνες του κάθε κράτους-μέλους;

Οι ευθύνες που βαραίνουν το κάθε κράτος-μέλος μετά την εφαρμογή της οδηγίας για τη διασυνοριακή περίθαλψη, είναι η ετοιμότητα των Εθνικών Σημείων Επαφής να προσφέρουν κατάλληλη και η εμπεριστατωμένη πληροφόρηση προς τους πολίτες, η τήρηση των προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών που βρίσκονται σε ισχύ στο εν λόγω κράτος και η εποπτεία και αξιολόγηση των εθνικών παρόχων υγιεινομικής περίθαλψης.

Ποιες είναι οι ευθύνες των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης;

Υποχρέωση των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης είναι να δίνουν ευκρινή τιμολόγια και σαφείς πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες που προσφέρουν και τις τιμές τους, τις άδειες που διαθέτουν και το καθεστώς υπό το οποίο λειτουργούν. Ακόμη, Απαγορεύεται ρητά η επίδειξη οποιασδήποτε διάκρισης εις βάρος οποιουδήποτε ασθενούς και τονίζεται η υποχρέωση των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης να εφαρμόζουν διαφορετικό σύστημα τιμολόγησης ανάμεσα στους πολίτες της χώρας τους και σε πολίτες άλλων κρατών-μελών. Πρόκειται για ένα σημείο ιδιαίτερα σημαντικό, κυρίως για χώρες με αυξημένο τουρισμό, όπως η Κύπρος.

Το Υπουργείο Υγείας δηλώνει πανέτοιμο για την απρόσκοπτη εφαρμογή της οδηγίας για τη διασυνοριακή περίθαλψη και διατηρεί την αισιοδοξία, όπως μας δήλωσε ο δρ Καϊσής, ότι αυτή θα καλύψει τις προσδοκίες των Κύπριων ασθενών για ποιοτική περίθαλψη και θα συμβάλει στην προσέλκυση ιατρικού τουρισμού στη χώρα μας από όλη την Ευρώπη. 

Επιμέλεια: Παναγιώτα Χριστοδούλου

Send to Facebook Tweet This Share