Αιμοδοσία: όλα όσα χρειάζεται να ξέρεις μέσα από απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις

05/04/2016

1. Ποια άτομα μπορούν να δώσουν αίμα;

Τα κριτήρια για να είναι κάποιος αιμοδότης δεν είναι πολλά:

Ηλικία: Ο αιμοδότης πρέπει να είναι ηλικίας 18 -65 ετών. Η εθελοντική αιμοδοσία απευθύνεται σε ενήλικα συνειδητοποιημένα κι ευαισθητοποιημένα άτομα. Αν είσαι όμως 17 και θέλεις να αιμοδοτήσεις, μπορείς, με τη γραπτή συγκατάθεση των γονιών σου. Η ευαισθητοποίηση κι η προσφορά θεμελιώνεται από μικρή ηλικία. Στην Κύπρο γίνονται αιμοληψίες στα Λύκεια! 

Βάρος σώματος: Συνήθως απαιτείται το βάρος σώματος να είναι τουλάχιστο 50 κιλά.

Ασθένειες: Ο αιμοδότης πρέπει να είναι σε καλή υγεία και απαλλαγμένος από μεταδοτικές ασθένειες. Εάν ο αιμοδότης λαμβάνει φάρμακα, δεν σημαίνει ότι αναγκαστικά δεν μπορεί να προσφέρει αίμα. Σε τέτοια περίπτωση είναι ορθό να ενημερώνεται ο γιατρός και το προσωπικό που είναι υπεύθυνοι κατά την αιμοληψία.

2. Ποιοι δεν μπορούν να είναι αιμοδότες;

Ορισμένα άτομα μπορεί να μη μπορούν να δωρίσουν αίμα είτε προσωρινά είτε μόνιμα.

Τα άτομα που αποκλείονται προσωρινά είναι αυτοί οι οποίοι πάσχουν από μια βραχυπρόθεσμη ασθένεια ή παρουσιάζουν μια ιδιαιτερότητα που δεν επιτρέπει για κάποιο χρονικό διάστημα την αιμοδοσία.

- Ασθενείς που έχουν υποστεί επεισόδιο καρδιακής προσβολής ή έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση καρδίας κατά τους τελευταίους 6 μέχρι 12 μήνες

- Ασθενείς που έπασχαν από μαλάρια κατά τα τελευταία 3 χρόνια ή έχουν ταξιδέψει κατά το έτος που προηγείται της αιμοδοσίας, σε περιοχές που η μαλάρια είναι επιδημική

- Ασθενείς που έχουν οι ίδιοι υποβληθεί σε μετάγγιση αίματος, κατά το έτος που προηγείται της αιμοδοσίας

- Άτομα που που έχουν κάνει τατουάζ ή τρυπήματα (piercing) για κοσμητικούς λόγους στο σώμα τους, για 6 μήνες ή για 4 αν μπορεί να πραγματοποιηθεί μοριακός έλεγχος.

- Άτομα που είχαν επαφή στο σπίτι κατά τους 12 μήνες που προηγούνται της αιμοδοσίας με άτομο που πάσχει από ηπατίτιδα.

- Ασθενείς που παίρνουν αντιβιοτικά κατά τις 72 ώρες πριν από την αιμοδοσία.

-Άτομα που δεν αισθάνονται καλά κατά την ημέρα της αιμοδοσίας.

-Ασθενείς με χαμηλές μετρήσεις των έμμορφων στοιχείων του αίματος

Τα άτομα που αποκλείονται προσωρινά από την αιμοδοσία μπορεί να είναι σε επαφή με το γιατρό και το προσωπικό της τράπεζας αίματος, για να προσδιοριστεί πότε είναι δυνατόν να τους επιτραπεί να δωρίσουν αίμα.

 

Τα άτομα τα οποία αποκλείονται μόνιμα από την αιμοδοσία περιλαμβάνουν:

-Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία για αντιμετώπιση διαφόρων μορφών καρκίνου.

-Ασθενείς που προσβλήθηκαν ή πάσχουν από ηπατίτιδα Β, C και HIV.

-Άτομα που έχουν «στίγμα» (μεσογειακής αναιμίας).

-Άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να προσβληθούν από τον ιό HIV που είναι υπεύθυνος για τη μετάδοση του ιού του AIDS, όπως οι χρήστες των ενδοφλέβιων ναρκωτικών ή λόγω σεξουαλικών επαφών χωρίς προφυλάξεις.

3. Επιτρέπεται να έχω φάει πριν την αιμοδοσία;

Βεβαίως. Στην ουσία επιβάλλεται, αφού δεν θα μπορέσεις να αιμοδοτήσεις εάν δεν έχεις φάει κάτι ελαφρύ τις προηγούμενες τρεις με τέσσερεις ώρες. Επίσης, θα ήταν καλό να αυξήσεις την κατανάλωση υγρών (όχι αλκοολούχων) τόσο πριν όσο και μετά την αιμοδοσία. Για απογευματινή αιμοδοσία είναι προτιμότερο να αιμοδοτήσεις 2-3 ώρες μετά το μεσημεριανό γεύμα.

4. Πόσο συχνά μπορώ να δίνω αίμα;

Το μεσοδιάστημα μεταξύ δύο αιμοδοσίων πρέπει να είναι τρεις μήνες, το οποίο σημαίνει ότι μπορείς να δίνεις αίμα τέσσερεις φορές τον χρόνο. Οι γυναίκες μπορούν να δίνουν αίμα τρεις φορές τον χρόνο. Οι δότες αιμοπεταλίων μπορούν να δίνουν αιμοπετάλια  συχνότερα.

5. Γιατί πρέπει να συμπληρώσω το ερωτηματολόγιο που μου δίνουν στο κέντρο αιμοδοσίας πριν μου πάρουν αίμα;

Ο γιατρός της αιμοδοσίας πρέπει να γνωρίζει εάν έχεις πάρει φάρμακα τις προηγούμενες μέρες, εάν πήγες στον οδοντίατρο, εάν έκανες κάποια επέμβαση, για το καλό το δικό σου, αλλά και των ατόμων που θα λάβουν το αίμα. Πρέπει να μιλήσεις στο γιατρό με κάθε ειλικρίνεια και να δώσεις πληροφορίες, όπως π.χ. εάν έχεις κάνει τατουάζ ή πιρσινγκ, χειρουργείο ή μετάγγιση αίματος, για να είσαι σίγουρος πως δε θα μολύνεις κάποιον συνάνθρωπό σου άθελά σου.

6. Μπορώ να κολλήσω AIDS κατά την αιμοδοσία ;

Με κανέναν τρόπο. Όλα τα σετ που χρησιμοποιούνται είναι μίας χρήσης, αποστειρωμένα και αχρηστεύονται μετά από κάθε χρήση.

7. Μπορώ να δίνω αίμα κατά την διάρκεια της εμμήνου ρύσεως;

Ναι, εάν αισθάνεσαι καλά και η αιμοσφαιρίνη σου είναι στα επιτρεπτά όρια.

8. Μπορώ να δώσω αίμα εάν είμαι έγκυος;

Όχι. Οι έγκυες καθώς και οι μητέρες που θηλάζουν, δεν πρέπει να δίνουν αίμα(ισχύει για όλη την περίοδο του θηλασμού).  Μπορούν να αιμοδοτήσουν 6 μήνες μετά τον τοκετό.

9. Πόση ώρα διαρκεί η αιμοδοσία;

Η όλη διαδικασία διαρκεί περίπου 20-30 λεπτά, εάν υπολογίσει κανείς  και τον χρόνο συμπλήρωσης του ερωτηματολόγιου και του ιατρικού ελέγχου. Η πράξη της αιμοδοσίας από μόνη της διαρκεί μόνο δέκα λεπτά.

10. Τι γίνεται εάν έχω χαμηλό σίδηρο;

Εάν έχεις σιδηροπενία, θα πρέπει να απευθυνθείς στον γιατρό σου για να διερευνηθεί η αιτία. Μπορεί να διορθωθεί με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Εάν παράλληλα έχεις και αναιμία, τότε δεν μπορείς να δώσεις αίμα. Συχνές αιμοδοσίες μπορεί να επιδεινώσουν προϋπάρχουσα σιδηροπενία.

12. Είναι επίπονη η διαδικασία της αιμοδοσίας;

Όχι. Το απλό τρύπημα του δακτύλου για τον έλεγχο της αιμοσφαιρίνης και η είσοδος της βελόνης κατά την αιμοδοσία μπορεί να προκαλέσουν τη συγκεκριμένη στιγμή μια ελαφρά ενόχληση, η οποία δεν παραμένει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

13. Σε πόσο χρόνο ο οργανισμός μου θα αναπληρώσει το αίμα που έδωσα;

Ο ανθρώπινος οργανισμός αναπληρώνει τον όγκο αίματος (πλάσμα)  μέσα σε 24 ώρες. Τα ερυθρά αναπληρώνονται από τον μυελό των οστών μέσα στις επόμενες τρεις με τέσσερεις ημέρες, ενώ ο σίδηρος αναπληρώνεται περίπου μετά από έξι με οκτώ εβδομάδες.

14. Θα αισθάνομαι “ περίεργα” κατά τη διάρκεια της αιμοδοσίας;

Μερικοί αιμοδότες περιγράφουν μια “παράξενη” αίσθηση κατά τη διάρκεια της αιμοδοσίας. Υπάρχει περίπτωση να αισθανθείς ότι ζαλίζεσαι και τότε η αιμοδοσία θα διακοπεί αμέσως.

15. Πώς θα αισθάνομαι μετά την αιμοδοσία;

Οι συστηματικοί αιμοδότες συνήθως αισθάνονται καλά. Οι περισσότεροι αιμοδότες δεν αναφέρουν καμία ενόχληση εάν τις επόμενες τέσσερεις ώρες καταναλώσουν αρκετά υγρά. Λίγοι άνθρωποι αισθάνονται μία μικρή αδυναμία και λιγότεροι αναφέρουν τάση προς λιποθυμία. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό και δεν πρέπει να σε ανησυχεί.

16. Τι θα γίνει εάν αισθανθώ ζαλάδα ή λιποθυμήσω;

Εάν αισθανθείς ελαφριά ζάλη, ξάπλωσε κάτω ή καθιστός με το κεφάλι στα γόνατα. Στη σπάνια περίπτωση που θα αισθανθείς ότι λιποθυμάς, ξάπλωσε και σήκωσε τα πόδια σου σε υψηλότερο σημείο. Μην αγχώνεσαι και παράμεινε σε αυτή τη θέση για λίγο διάστημα. Συνήθως μετά από λίγα λεπτά τα συμπτώματα υποχωρούν.

17. Σε πόσο χρόνο μετά την αιμοδοσία μπορώ να αρχίσω τις συνήθεις δραστηριότητες μου;

Υπό φυσιολογικές συνθήκες αμέσως μετά την αιμοδοσία. Παρόλα αυτά είναι καλύτερα να δώσεις λίγο χρόνο στον εαυτό σου να φας κάτι ελαφρύ, όπως μια και να πιεις μια πορτοκαλάδα. Καλό είναι επίσης τις επόμενες τέσσερεις ώρες να καταναλώσεις άφθονα υγρά, όπως επίσης και να αποφύγεις βαριές χειρωνακτικές εργασίες.

18. Τι μπορεί να πάθεις αν δώσεις αίμα;

Η αιμοδοσία είναι μία ασφαλής και ταυτόχρονα υγιεινή διαδικασία, διότι κινητοποιείται ο μυελός των οστών για την παραγωγή νέων κυττάρων αίματος. Ταυτόχρονα, γίνεται μοριακός έλεγχος για έναν μεγάλο αριθμό ασθενειών. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πως νοσείς, θα ειδοποιηθείς από το προσωπικό του Κέντρου Αιμοδοσίας.

19. Τι είναι η περίοδος του παραθύρου;

Είναι ο χρόνος που μεσολαβεί από τη στιγμή που κάποιος μολυνθεί από έναν ιό (π.χ AIDS ή και άλλοι ιοί)  μέχρι την στιγμή που αυτός ο ιός μπορεί να ανιχνευθεί. Ο κίνδυνος για την αιμοδοσία βρίσκεται στο γεγονός ότι ενώ ο αιμοδότης σε αυτή την περίοδο είναι “αρνητικός”  ο ιός βρίσκεται το αίμα του και θεωρητικά μπορεί να μεταδοθεί μέσω της μετάγγισης στον ασθενή που θα πάρει το αίμα του. Με τις σύγχρονες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του αίματος, αυτή η περίοδος έχει κατά πολύ μειωθεί φτάνοντας τις 5 – 11 ημέρες.

20. Έχω κάνει τατουάζ. Μπορώ να δώσω αίμα;

Αν έχετε κάνει τατουάζ ή έχετε τοποθετήσει κοσμήματα λ.χ με τρύπημααυτιών, piercing σε άλλα μέρη του σώματος κ.τ.λ πρέπει να περιμένετε 6 μήνες μέχρι να δώσετε αίμα. Σε περίπτωση που το νοσοκομείο που δίνεται αίμα κάνει μοριακό έλεγχο στο αίμα (ΝΑΤ) πρέπει να περιμένετε 4 μήνες.

Ο λόγος της απαγόρευσης είναι ότι αυτές οι πρακτικές μπορεί να γίνουν τρόπος μετάδοσης ηπατίτιδας και άλλων σοβαρών νοσημάτων τα οποία δεν μπορούν να ανιχνευτούν στο αίμα πριν περάσει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Μετά απ' αυτό το διάστημα όμως, μπορείς να δώσεις αίμα κανονικά και σε περίπτωση που έχεις μολυνθεί, οι έλεγχοι που γίνονται πριν τη διανομή του για μετάγγιση θα εντοπίσουν το πρόβλημα κι έτσι δεν θα γίνεις αιτία για την εξάπλωση της μόλυνσης σε άλλα άτομα.

Τα παραπάνω ισχύουν και στις περιπτώσεις που έχει γίνει αφαίρεση με laser!

21. Ποια είναι α οφέλη της αιμοδοσίας;

-Θα βοηθήσεις να σωθεί η ζωή μέχρι και 3 ατόμων με μια μόνο αιμοδοσία.

-Θα είσαι σίγουρος ότι υπάρχει επάρκεια αίματος για εσένα, για την οικογένειά σου, για τους φίλους σου και για όποιον συνάνθρωπό μας το χρειαστεί.

-Η έγκαιρη διάγνωση τυχόν προβλημάτων και λοιμώξεων, αφού κάθε φορά που δίνεις αίμα, υποβάλλεσαι και σε μια σύντομη ιατρική εξέταση.

- Μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική (τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο) αιμοδοσία μειώνει μακροπρόθεσμα τις πιθανότητες εκδηλώσεως χρόνιων παθήσεων, όπως καρδιοπάθεια, υπέρταση, ορισμένες μορφές καρκίνου, σακχαρώδη διαβήτη, αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα και εγκεφαλικά επεισόδια.

-Σου δίνει την ευκαιρία να νιώσεις αυτοπραγμάτωση, αυτοεκτίμηση, κοινωνική συμμετοχή, κοινωνική αναγνώριση, αίσθηση ατομικής και οικογενειακής προστασίας.

22. Γιατί είναι σημαντικό να δίνω αίμα λίγο πριν τις Αργίες και τις περιόδους των διακοπών;

Γιατί οι ανάγκες σε αίμα είναι πολύ αυξημένες και γιατί πολλοί αιμοδότες απουσιάζουν σε διακοπές.

23. Πώς μπορώ να μάθω την ομάδα αίματος μου;

Δυο με τρεις μέρες μετά την αιμοδοσία μπορείς να επικοινωνήσεις με το Σταθμό Αιμοδοσίας (τηλ: 22809098) και να μάθεις την ομάδα αίματος σου.

24. Πώς μπορώ να διοργανώσω αιμοδοσία στο χώρο εργασίας μου;

Μπορείς να επικοινωνήσεις άμεσα με το Κέντρο Αίματος για διοργάνωση αιμοδοσίας στα τηλέφωνα 22-603350, 22-603393 και 22809098.

 

 

aimodosia.gov.cy

ekea.gr

Send to Facebook Tweet This Share