Ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας: γιατί είναι τόσο σημαντική;

19/12/2017

Κατά την ενήλική μας ζωή αφιερώνουμε ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας στον χώρο εργασίας μας. Όπως είναι φυσικό, οι εργασιακές μας εμπειρίες αποτελούν έναν από τους βασικότερους παράγοντες που καθορίζουν τη γενικότερη ευεξία μας.

Επιχειρήσεις και εργοδότες που επενδύουν στην ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας και εφαρμόζουν πρωτοβουλίες για την προώθηση της ψυχικής υγείας και την υποστήριξη των εργαζομένων με ψυχικές διαταραχές βλέπουν οφέλη όχι μόνο στην υγεία των εργαζομένων τους αλλά και στην παραγωγικότητά τους. 

Από την άλλη, ένα αρνητικά φορτισμένο εργασιακό περιβάλλον μπορεί να οδηγήσει σε σωματικά και ψυχικά προβλήματα, κατάχρηση ουσιών, συστηματικές απουσίες από την εργασία και μειωμένη παραγωγικότητα. 

Ο ρόλος της ψυχικής υγείας στον χώρο εργασίας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προσδιορίζει τη θετική ψυχική υγεία ως «κατάσταση ευεξίας κατά την οποία κάθε άτομο αντιλαμβάνεται τις προοπτικές του, μπορεί να αντιμετωπίσει τις φυσιολογικές πιέσεις της ζωής, μπορεί να εργαστεί παραγωγικά και γόνιμα και είναι σε θέση να συνεισφέρει στην κοινότητά του». 

Η προαγωγή της ψυχικής υγείας στον εργασιακό χώρο πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για κάθε εργοδότη όχι μόνο γιατί η ψυχική υγεία των εργαζομένων αποτελεί καθοριστικό παράγοντα υγείας αλλά και γιατί λειτουργεί ως σημαντικός μοχλός ανάπτυξης σε μια επιχείρηση. Όλο και περισσότερες εταιρείες αντιλαμβάνονται ότι η αφοσίωση των εργαζομένων είναι κρίσιμη για την επιτυχία του οργανισμού, καθώς οι εργαζόμενοι με καλή ψυχική υγεία αποδεδειγμένα αποδίδουν καλύτερα στη δουλειά τους.

Σύμφωνα με μελέτες, στο Ηνωμένο Βασίλειο κοινά προβλήματα ψυχικής υγείας όπως το άγχος, η ανησυχία, η ένταση , η νευρικότητα και η κατάθλιψη ευθύνονται για την απώλεια 60 εκατομμυρίων εργάσιμων ημερών τον χρόνο. Το κόστος που επιβαρύνει τον εργοδότη ως απώλεια παραγωγικότητας λόγω ψυχικών προβλημάτων είναι υψηλότερο από το κόστος που συνεπάγονται τα περισσότερα ψυχικά προβλήματα και πολύ υψηλότερο από την απώλεια εργάσιμων ημερών π.χ. λόγω εργατικών διαφορών. Η προαγωγή της ψυχικής υγείας μπορεί να μειώσει τις δαπάνες που ανακύπτουν από τις συστηματικές απουσίες και τον αντίστοιχο χρόνο διαχείρισής τους.

Στατιστικά στοιχεία

- Το 25% των Ευρωπαίων πολιτών θα βιώσουν ένα πρόβλημα ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

- Το 27% του ενήλικου πληθυσμού στην Ευρώπη επηρεάζεται από προβλήματα ψυχικής υγείας. Το ποσοστό αντιστοιχεί σε 93 εκατομμύρια ανθρώπους.

- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι μέχρι το 2020 η κατάθλιψη θα γίνει η δεύτερη σημαντικότερη αιτία ανικανότητας στον κόσμο.

- Το συνολικό κόστος των διαταραχών ψυχικής υγείας στην Ευρώπη υπολογίζεται στα 240 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αυτών - γύρω στα 136 δισεκατομμύρια ευρώ - ανακύπτει από τη χαμένη παραγωγικότητα (που περιλαμβάνει τις συστηματικές απουσίες λόγω άδειας ασθενείας).

- Τα επίπεδα συστηματικών απουσιών, ανεργίας και μακροπρόθεσμης ανικανότητας λόγω εργασιακού άγχους και προβλημάτων ψυχικής υγείας ακολουθούν ανοδική τάση σε όλη την Ευρώπη. Περίπου 10% των μακροπρόθεσμων προβλημάτων υγείας και ανικανοτήτων μπορούν να αποδοθούν σε ψυχικές και συναισθηματικές διαταραχές.

Προβλήματα στην εργασία από την κακή ψυχική υγεία του εργαζομένου

Στους εργασιακούς χώρους παρατηρούνται πάντοτες συγκεκριμένες δυναμικές στις σχέσεις των ανθρώπων και συγκεκριμένο εργασιακό κλίμα. Αν ένας εργαζόμενος αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας ο χώρος επηρεάζεται, χωρίς απαραίτητα ο ίδιος να το επιθυμεί ή να το καταλαβαίνει. Ορισμένα φορές τα προβλήματα μεταφέρονται από τον οικογενειακό και κοινωνικό χώρο στον εργασιακό, ενώ άλλες φορές ο εργασιακός χώρος είναι αυτός που δημιουργεί αστάθεια στη ψυχική διάθεση του ατόμου. 

Σημαντικός είναι ο ρόλος της εργασιακής κουλτούρας και, ειδικότερα, ο βαθμός στον οποίο ο εργαζόμενος αισθάνεται άνετα να μοιραστεί κάτι που τον δυσαρεστεί με τον προϊστάμενο ή τους συναδέλφους του. Εάν αυτό ισχύει, τότε είναι εφικτή η έναρξη μιας διαδικασίας που μπορεί να οδηγήσει σε κάποιες λύσεις. 

Λύσεις

Ξεκάθαρη οργανωτική δομή και πρακτικές

Οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες για τη δομή, τον σκοπό και τις πρακτικές της οργάνωσης της επιχείρησης. Αντιμέτωπη με αυξανόμενη ένταση, στενότερα χρονικά περιθώρια και επιπρόσθετο φόρτο εργασίας, καμία επιχείρηση δεν μπορεί να αναμένει από τους εργαζόμενους της να αυξήσουν την αποδοτικότητά τους.

Αυτονομία και ελευθερία στους εργαζομένους

Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να απολαμβάνουν κάποιο βαθμό αυτονομίας όσον αφορά στην οργάνωση της δουλειάς τους. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ελευθερία που έχει κάθε εργαζόμενος να οργανώνει τη μέρα του στη δουλειά και να διεκπεραιώνει τα καθήκοντά του με δικές του πρωτοβουλίες, αποτελεί σημαντικό παράγοντα υγείας. Ένα πρακτικό μέτρο εισαγωγής αυτής της διαδικασίας είναι να τεθούν συγκεκριμένοι στόχοι για κάθε εργαζόμενο και όχι λεπτομερείς υποδείξεις για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει.

Συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων

Είναι σημαντικό οι εργαζόμενοι να εμπλέκονται στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που τους αφορούν, είτε μέσω αξιολογήσεων, στατιστικών, εκθέσεων, ερευνών είτε σε συσκέψεις και εργαστήρια. Το σημείο αυτό αποτελεί κεντρική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ψυχικής υγείας του εργατικού δυναμικού.

Εξισορρόπηση της προσπάθειας με την ανταμοιβή

Υπάρχει ισχυρός συσχετισμός ανάμεσα στην ανισορροπία προσπάθειας και ανταμοιβής και την αρνητική επίδραση στην ψυχική υγεία. Εντός λογικών πλαισίων, οι εργοδότες μπορούν να πάρουν μέτρα για να ελαχιστοποιήσουν την ανισορροπία, π.χ. καταβάλλοντας αξιοπρεπή μισθό στους πιο χαμηλόμισθους εργαζόμενους.

Αποτελεσματική επικοινωνία

Τα στελέχη πρέπει να μιλούν με τους εργαζόμενους, να τους ακούν και να διασφαλίζουν ότι έδωσαν προσοχή. Η δημιουργία κουλτούρας αμοιβαίας αναγνώρισης και εμπιστοσύνης στην εταιρεία είναι ουσιώδης για την επαγγελματική επικοινωνία και συνεργασία.  Η ενημέρωση σχετικά με τις απαιτήσεις της εργασίας πρέπει να είναι σαφής και οι δεσμεύσεις της διοίκησης προς τους εργαζόμενους πρέπει να είναι ξεκάθαρες και να τηρούνται.

Συνεχής επιμόρφωση και κατάρτιση

Η δια βίου μάθηση και περαιτέρω εκπαίδευση αποτελούν μέρος κάθε καλής στρατηγικής ανάπτυξης προσωπικού. Παρέχοντας ευκαιρίες για προσωπική ανάπτυξη, η επιχείρηση διασφαλίζει ταυτόχρονα την προστασία των εργαζομένων από το άγχος και τη περαιτέρω ανάπτυξη του οργανισμού. 

 

Send to Facebook Tweet This Share